Masaż niemowlęcia stanowi ważną i nieodłączną części opieki nad najmłodszymi dziećmi w wielu kulturach świata. Np. w Indiach znany jest masaż Shantala, w afrykańskim Gabonie kobiety masują swoje dzieci do siódmego roku życia, a początków refleksologii doszukano się już w starożytnych Chinach oraz Egipcie. W naszej zachodniej kulturze zainteresowanie wpływem dotyku na rozwój małych dzieci zapoczątkował Frederic Laboyer, francuski położnik i lekarz. Jego obserwacje doprowadziły do stwierdzenia, że”bycie głaskanym i masowanym to pokarm dla dziecka”. Jednak żeby masaż został bardziej doceniony w europejskiej społeczności potrzeba było wyników badań nad zachowaniem i rozwojem innych ssaków ponieważ kolejne etapy ich rozwoju oraz zachowania mają wiele wspólnego z ludzkimi. Bez względu na to czy masowanie dziecka uzasadnimy naukowymi dowodami czy tez innymi, np. w imię odwiecznej tradycji, to cel jest jeden. Dobre samopoczucie i rozwój dziecka.
Korzystne działanie masażu możemy podzielić na dwie kategorie: pod względem fizjologicznym i emocjonalnym.
Do fizjologicznych zaliczymy poprawę krążenia krwi, dzięki czemu tlen i substancje odżywcze dostarczane są do wszystkich tkanek ciała, a zbędne produkty przemiany materii usunięte. Układ krążenia niemowląt nie jest w pełni rozwinięty , a ich nóżki i rączki są często odkryte są często zimne.
Biorąc pod uwagę układ trawienny to masaż może być zbawienny dla niemowląt cierpiących na uporczywe kolki i zaparcia. Masaż stymuluje nerw błędny, który przechodzi między innymi przez przełyk, ścianę brzuszną i ścianę żołądka. W ten sposób wspomaga wytwarzanie enzymów trawiennych oraz hormonów odpowiedzialnych za trawienie oraz poziom cukru we krwi. U ludzi masaż pełni analogiczną rolę do lizania wśród ssaków. Nie spotkamy kotka dorastającego przy mamie, który po kociemu wymasowany, czyli wylizany cierpiałby na kolkę. Wcześniaki masowane trzy razy dziennie po piętnaście minut przybierały na wadze szybciej niż niemasowani rówieśnicy i opuszczały szpital wcześniej. Było to również związanie ze zwiększonym wydzielaniem przez przysadkę hormonu wzrostu.
Masaż wzmacnia układ odpornościowy, przez co pomaga chronić organizm przed infekcjami. Dzieje się to dzięki poprawie krążenia limfy i działania układu limfatycznego. Przy usuwaniu toksyn z danego obszaru poprzez zwiększenie krążenia chłonnego oraz w drenażu limfy w kierunku węzłów chłonnych, co z kolei powoduje filtrowanie bakterii i zmniejszenie ryzyka infekcji bakteryjnej
Kiedy mówimy o dobroczynnym działaniu masażu nie możemy pominąć roli jaką odgrywa w pobudzeniu układu nerwowego. Bezpośredni kontakt dotykowy stanowi źródło doznań kinestetycznych, które przekładając na stymulację układu nerwowego oddziałują na rozwój neurologiczny i motoryczny.
Kolejnym argumentem przemawiającym za tym żeby masować niemowlęta i dzieci to jego wpływ na skórę. Masaż przyspiesza metabolizm komórkowy, co poprawia wygląd skóry poprzez rozszerzenie naczyń krwionośnych. Reguluje także wydzielanie sebum. Rozszerzenie naczyń krwionośnych poprawia zatem odżywienie skóry i znajdujących się w niej gruczołów. Wzmacnia działanie kosmetyków do pielęgnacji niemowląt.
Do emocjonalnych korzyści wynikających z masaży możemy zaliczyć dobre samopoczucie i łagodzenie dolegliwości bólowych. Dzieje się tak dzięki zwiększeniu się wydzielania endorfin – hormonów szczęścia.
Działa również przeciwstresowo obniżając poziom kortyzolu – hormonu stresu.
Masaż uważany jest za trening antystresowy. Ilość bodźców podczas masażu: zapachy dźwięki , doznania z własnego ciała jak burczenie w brzuszku, powietrze na nagiej skórze, uczucia ciepła stanowią dla układu nerwowego i hormonalnego lekcje radzenia sobie w nowych sytuacjach poznania reakcji swojego ciała.
Kontakt ze skórą matki daje poczucie bezpieczeństwa, obniża lęk , dziecko czuje się chronione przez niebezpieczeństwami świata, którego nie zna, a który poznaje bezpośrednio od swojego opiekuna. O tym jak kluczowe dla sfery emocjonalnej są doznania dotykowe pokazują liczne badania pokazujące, że dzieci rozłączone z matką doświadczają problemów natury somatycznej : utrata apetytu, spadek odporności , roztrój żołądka. Obok możemy wymienić problemy emocjonalne i intelektualne w późniejszym wieku jak częstsze doświadczanie negatywnych emocji, brak poczucia bezpieczeństwa, kompleksy oraz problemy w rozwoju intelektualnym.
Podsumowując możemy stwierdzić, że dotyk, czuły masaż jest dla niemowlęcia tak ważny jak pokarm. Wpływa na jakość jego życia i skutkuje w przyszłości. Korzyści wynikające z masażu dają nam jeden rezultat: dziecko jest zdrowsze i szczęśliwsze.